Kościół św. Antoniego Opata w Xagħrze
Kościół pod wezwaniem Świętego Antoniego Opata, znany również jako Il-knisja ta’ San Anton Abbati, to rzymskokatolicki kościół usytuowany w miejscowości Xagħra na wyspie Gozo, będącej częścią Malty. Jest to jeden z najstarszych kościołów na tej wyspie, posiadający bogatą historię oraz architekturę, która odzwierciedla przemiany społeczne i kulturalne regionu na przestrzeni wieków. W tym artykule przyjrzymy się zarówno historii kościoła, jak i jego architekturze oraz znaczeniu w lokalnej społeczności.
Historia
Początki budowy
Kiedy mówimy o historii kościoła św. Antoniego Opata, nie możemy pominąć jego początków, które sięgają przed 1400 rokiem. Pierwsze wzmianki na temat kaplicy poświęconej temu świętemu pojawiają się w starych dokumentach, które wskazują na to, że kaplica została zbudowana przez lokalną rodzinę De Camire Hinzi w miejscu znanym jako Hainxeibe (Għajn Xejba). Warto zaznaczyć, że teren ten jest usytuowany w najwyżej położonej części Xagħra, co czyni go strategicznym punktem w regionie.
Przebudowa i rozwój
W 1601 roku kaplica przeszła znaczną przebudowę. Została zbudowana na planie prostokąta, a przed kościołem powstał plac (zuntier) oraz cmentarz. Wzrost nabożeństwa do patrona kościoła potwierdzają raporty biskupie z kolejnych lat, a niewiele później dodano małą dzwonnicę na szczycie fasady. Jednakże w 1644 roku kaplica została opuszczona, co miało miejsce podczas wizyty duszpasterskiej biskupa Caramasy.
Kościół parafialny
28 kwietnia 1688 roku biskup Davide Cocco Palmieri ustanowił parafię w Xagħrze, a kościół św. Antoniego stał się jej pierwszym kościołem parafialnym. Na czoło parafii wysunął się ks. Bernard Formoza jako proboszcz. Stan ten utrzymał się do 1692 roku, kiedy to zakończono budowę nowego kościoła parafialnego.
Epidemia dżumy i jej skutki
Początek XIX wieku okazał się dramatyczny dla wspólnoty lokalnej. W 1814 roku z kościoła rozprzestrzeniła się epidemia dżumy na całą wyspę Gozo. Zdarzenie to miało tragiczne skutki; pierwszymi ofiarami byli Anġlu Galea oraz jego córka Rużarja, a także zakrystian Kasimir Rapa. Ich groby znajdują się pod posadzką kościoła i są oznaczone żelaznym prętem blisko ołtarza. Epidemia pochłonęła 104 ofiary, a w celu odkażenia wnętrza niektóre przedmioty z kościoła zostały spalone.
II wojna światowa i odbudowa
W trakcie II wojny światowej, w 1942 roku, kościół został zniszczony podczas nalotu bombowego. Po zakończeniu działań wojennych obiekt został zdekonsekrowany przez biskupa Gozo Mikiela Gonziego. Odbudowa trwała do września 1947 roku, kiedy to kościół ponownie poświęcił biskup Giuseppe Pace.
Architektura
Wygląd zewnętrzny
Fasada kościoła wyróżnia się czterema pilastrami jońskimi oraz głównymi drzwiami prowadzącymi do wnętrza budynku. Do drzwi prowadzi
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).