Wstęp
Rhagoletis completa to owad z rodziny nasionnicowatych (Trypetidae), który stał się poważnym szkodnikiem orzechowatych w Ameryce Północnej oraz w Europie. Po raz pierwszy opisany w 1929 roku, owad ten zyskuje na znaczeniu z powodu swojego negatywnego wpływu na uprawy orzechów, a także innych roślin. W artykule przedstawimy morfologię, rozwój, szkodliwość, rozprzestrzenienie w Europie oraz metody zwalczania tego szkodnika.
Morfologia
Dorosłe osobniki Rhagoletis completa osiągają długość od 8 do 10 mm. Jak większość przedstawicieli rodziny nasionnicowatych, charakteryzują się półkolistą tarczką na górnej części tułowia, która zachodzi na odwłok. Ich skrzydła mają przydymione zygzakowate wzory, a w przypadku tego gatunku tarczka jest żółta, natomiast odwłok ma biało-żółtawe ubarwienie z brązowymi paskami. Zygzakowate wzory na skrzydłach są czarne i pełnią rolę mimikry batezjańskiej, co oznacza, że owad naśladuje wygląd pająków z rodziny skakunów, takich jak Zygoballus sexpunctatus. Larwy tego gatunku osiągają długość od 4 do 6 mm i mają żółtawe zabarwienie oraz czarne narządy gębowe.
Rozwój
Larwy Rhagoletis completa rozwijają się w owocach różnych orzechowatych. W Północnej Ameryce najczęściej występują na orzechu czarnym, kalifornijskim oraz Juglans hindsii. W Europie zaś najczęściej atakują orzech włoski i rzadziej brzoskwinie. Samice składają od 15 do 400 jajek w każdym sezonie, używając feromonów jako sygnału dla innych samic o tym, że jaja zostały już złożone pod skórką niedojrzałego orzecha. Po około pięciu dniach od złożenia jaj wylęgają się żółtawe larwy, które przez trzy do pięciu tygodni żywią się mięsistą okrywą owocni orzecha. Gdy osiągną pełną dojrzałość, opuszczają orzechy i spadają na ziemię, gdzie zakopują się na głębokość kilku centymetrów celem przepoczwarzenia i zimowania. Większość dorosłych osobników wylęga się od czerwca do września następnego roku, jednak niektóre poczwarki pozostają w ziemi przez dłuższy czas.
Szkodliwość
Obecność larw Rhagoletis completa w owocach orzechów prowadzi do znacznych szkód. Zielona okrywa zaatakowanych orzechów zaczyna się psuć z powodu pożerania jej przez larwy oraz dodatkowego ataku grzybów i bakterii. W efekcie okrywa przebarwia się na kolor czarny, a jej konsystencja staje się twarda i wysuszona. Szkody mogą być ogromne, osiągając nawet 100% wydajności drzewa. Im później następuje zakażenie, tym lepiej rozwija się orzech; jednak uszkodzona okrywa nie może być całkowicie usunięta, co sprawia, że spożywanie takich orzechów staje się mało atrakcyjne i ogranicza okres ich przechowywania.
Rozprzestrzenienie w Europie
Rhagoletis completa została przypadkowo introdukowana do Europy i po raz pierwszy zauważona pod koniec lat 80. XX wieku w Szwajcarii. Z tego miejsca owad rozprzestrzenił się najpierw na południe (do Włoch) oraz na południowy wschód (do Słowenii i Chorwacji). Pierwszy przypadek wystą
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).