Wstęp
Helena Budzyńska, znana również pod pseudonimem Aniela, to postać, która pozostawiła trwały ślad w historii polskiego ruchu komunistycznego. Urodzona 31 lipca 1896 roku w Warszawie, była nie tylko działaczką polityczną, ale także matką i siostrą. Jej życie było pełne zaangażowania w działalność partyjną, co w końcu doprowadziło do tragicznego zakończenia jej historii. W artykule przybliżymy jej życiorys, działalność polityczną oraz okoliczności, które doprowadziły do jej śmierci.
Wczesne lata życia i edukacja
Helena Budzyńska urodziła się w rodzinie szewca Jana Budzyńskiego oraz Eufemii z Mroczyńskich. Wychowywała się w Warszawie, gdzie ukończyła trzyklasową szkołę miejską. Po zakończeniu edukacji rozpoczęła pracę jako szwaczka i krawcowa, co było typowe dla wielu kobiet tamtego okresu, które starały się znaleźć swoje miejsce na rynku pracy. Wkrótce jednak zainteresowała się działalnością polityczną.
Działalność w SDKPiL i KPP
W 1916 roku Helena dołączyła do Socjalistycznej Partii Robotniczej – SDKPiL (Socjalistyczna Demokracja Królestwa Polskiego i Litwy). Jej działalność koncentrowała się głównie na Powiślu oraz w Śródmieściu Warszawy. W 1921 roku przeszła do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP), a później do Komunistycznej Partii Polski (KPP). Uczestniczyła aktywnie w działaniach partyjnych, pełniąc m.in. rolę członka Komitetu Dzielnicowego Warszawa-Powiśle.
Zaangażowanie w Związki Zawodowe
Budzyńska była również zaangażowana w działalność Związku Zawodowego Pracowników Igły. Jej praca miała na celu wspieranie robotników i walkę o ich prawa w trudnych warunkach ekonomicznych panujących w Polsce w okresie międzywojennym. Dzięki swojej determinacji zyskała znaczną popularność wśród lokalnych społeczności.
Studia i powrót do Polski
W 1921 roku Helena Budzyńska wyjechała do Rosji Radzieckiej za zgodą Komitetu Centralnego KPP. Tam podjęła naukę na Komunistycznym Uniwersytecie Mniejszości Narodowych Zachodu w Moskwie, który ukończyła w 1925 roku. Po powrocie do Polski kontynuowała swoją pracę jako członek egzekutywy Komitetu Okręgowego KPP Warszawa-Podmiejska oraz Centralnego Wydziału Kobiecego przy Komitecie Centralnym partii.
Problemy z prawem i więzienie
Życie Budzyńskiej nie było wolne od problemów z prawem. W latach 1926-1928 była więziona w tzw. „Serbii”, co było często spotykane wśród działaczy komunistycznych. Po wyjściu na wolność, objęła stanowisko sekretarza Komitetu Okręgowego KPP w Płocku, jednakże jej działalność nie umknęła uwadze organów ścigania. 24 lutego 1929 roku ponownie została aresztowana i skazana na sześć lat więzienia, gdzie urodziła swoją córkę Zofię.
Wymiana więźniów i praca w ZSRR
15 września 1932 roku Helena Budzyńska została wymieniona na innych więźniów i trafiła do ZSRR. Tam podjęła pracę w Międzynarodowej Szkole Leninowskiej w Moskwie, gdzie miała okazję pracować z innymi działaczami komunistycznymi. Jej brat również wykładał w tej samej instytucji,
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).